Ngữ văn lớp 9

Phân tích nhân vật Vũ Nương trong Chuyện người con gái Nam Xương (dàn ý và bài làm chi tiết)

Phân tích nhân vật Vũ Nương trong Chuyện người con gái Nam Xương của Nguyễn Dữ

Hướng dẫn làm bài:

Truyện “Người con gái Nam Xương” là truyện thứ 16 trích trong tác phẩm “Truyền kỳ mạn lục” của Nguyễn Dữ. “Truyền kỳ mạn lục” là tập truyện đặc sắc mang tính truyền kỳ của Nguyễn Dữ, được xem là “Thiên cổ kỳ bút”. Trong đó, truyện “Người con gái Nam Xương” diễn tả sâu sắc và đẹp đẽ nhất vẻ đẹp hoàn mỹ và số phận bần cùng của người phụ nữ Việt Nam xưa.

Sau đây là dàn ý và bài làm đề văn phân tích nhân vật Vũ Nương trong Chuyện người con gái Nam Xương của Nguyễn Dữ của một bạn học sinh giỏi Văn gửi đến ban biên tập.

I. Dàn ý chi tiết

1. Mở bài: Giới thiệu tác giả, tác phẩm, nhân vật để dẫn vào yêu cầu của đề:

– “Truyền kỳ mạn lục” là một tập truyện đặc sắc mang đậm tính truyền kỳ của nhà văn Nguyễn Dữ

– Trong số các truyện ấy, truyện “Người con gái Nam Xương” diễn tả sâu sắc vẻ đẹp và số phận của người phụ nữ Việt Nam xưa – thông qua cuộc đời của nhân vật Vũ Nương.

– Vũ Nương là nhân vật chính của truyện, thể hiện phần lớn ý nghĩa của truyện và tư tưởng của tác giả Nguyễn Dữ.

– Vũ Nương là một biểu tượng đầy đủ của người phụ nữ Việt Nam xưa: tài sắc vẹn toàn nhưng số phận không mấy tốt đẹp.

2. Thân bài

2.1. Vẻ đẹp của Vũ Nương:

Vẻ đẹp nhan sắc: được tác giả miêu tả: “tư dung tốt đẹp” à hàm súc nhưng lột tả tinh tế vẻ đẹp ngoại hình của người phụ nữ

– Vẻ đẹp tâm hồn, phẩm hạnh:

+ Là một người vợ tình nghĩa, thủy chung, son sắt (Dẫn chứng tiêu biểu: giữ gìn khuôn phép, đề cao và gìn giữ hạnh phúc gia đình, luôn trông mong chồng và giữ gìn tiết hạnh…)

+ Là một người phụ nữ đảm đang, tháo vát, biết lo toan (Dẫn chứng tiêu biểu: gánh vác, lo toan tất cả mọi việc; một thân con nhỏ, một thân mẹ già khi chồng đi vắng…)

+ Là người con dâu hiếu thảo (Dẫn chứng tiêu biểu: chăm sóc, tận tình phụng dưỡng mẹ chồng khi ốm, lo đám tang cho bà như cha mẹ ruột…)

+ Là người mẹ rất mực yêu thương con (Dẫn chứng tiêu biểu: vừa tự mình sinh con vừa tự mình nuôi con khôn lớn, không để con thiếu đi hình bóng của người cha…)

+ Giàu lòng khoan dung song cũng rất trọng danh dự (Dẫn chứng tiêu biểu: khi sống ở thủy cung vẫn luôn nhớ về chồng con cùng mong muốn được giải oan; gặp lại Trương Sinh thì không trách chồng mà còn đa tạ chồng vì hiểu cho nỗi oan của mình…)

à Vũ Nương là hình ảnh tiêu biểu cho người phụ nữ Việt Nam xưa. Ở nàng, những vẻ đẹp của một người phụ nữ đều có đủ à Nàng xứng đáng được hưởng cuộc sống hạnh phúc

* Tuy nhiên, số phận của nàng thật bi thương:

2.2. Số phận bi thương của người thiếu phụ:

– Bị chồng nghi oan và khước từ mọi lời phân trần, giải thích; nàng phải “trẫm mình” xuống bến Hoàng Giang để chứng minh tấm lòng thủy chung, son sắt của mình

– Bi kịch xuất hiện ở cuối truyện: Được Trương Sinh lập đàn giải oan, nàng đã hiện để cảm ơn chồng rồi biến mất à Mong muốn được sống hạnh phúc bên gia đình mãi mãi không thành hiện thực

– Nguyên nhân của bi kịch:

+ Do cái bóng mà nàng bảo là “cha Đản”

Xem thêm:  Bộ sách dịch Hạt giống tâm hồn do Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh ấn hành đang được giới trẻ đón nhận rất nồng nhiệt. Em hãy nêu những suy nghĩ của mình về một trong những cuốn sách trong bộ sách dịch đó

+ Do tính gia trưởng, hồ đồ, đa nghi của Trương Sinh

+ Do lễ giáo phong kiến cho phép người đàn ông có toàn quyền quyết định trong gia đình

+ Do chiến tranh phi nghĩa thời bấy giờ đã làm xa cách hai vợ chồng Vũ Nương

2.3. Bút pháp nghệ thuật của tác giả

– Hình tượng Vũ Nương với ngôn ngữ bình dị, hành động cụ thể, miêu tả nội tâm nhân vật

– Sử dụng liên tiếp các yếu tố độc thoại và đối thoại; đặc biệt là lời đối thoại chan chứa các điển tích, thành ngữ à Mang đậm đặc trưng của văn học trung đại, hoàn thiện vẻ đẹp của Vũ Nương

Kết hợp giữa các yếu tố kì ảo và hiện thực, làm cho nhân vật gần thêm với hiện thực đời sống

2.4. Đánh giá của người viết

(Tùy cảm hứng và đánh giá khách quan của từng người viết để viết tiếp phần này, có thể kết hợp với phần KẾT BÀI)

– Vũ Nương là người phụ nữ có vẻ đẹp tài sắc vẹn toàn, công-dung-ngôn-hạnh song số phận bi thương, bất hạnh

– Qua truyện, tác giả Nguyễn Dữ đã thể hiện tình cảm trân trọng với vẻ đẹp, thể hiện sự xót xa với số phận bi thương; không chỉ với riêng nàng mà còn tất cả những người phụ nữ thời phong kiến à Giá trị nhân đạo của một tác phẩm “Thiên cổ kì bút”

3. Kết bài:

* Tổng kết: Nhân vật Vũ Nương là đại diện tiêu biểu cho người phụ nữ Việt Nam thủy chung, son sắt, đẹp đẽ nhưng xấu số, bạc mệnh.

* Cảm nghĩ: Đọc tác phẩm, ta như được cùng tác giả suy nghĩ, cảm thương về vẻ đẹp và số phận của Vũ Nương – của cả người phụ nữ Việt Nam ngày xưa.

“Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn

Mà em vẫn giữ tấm lòng son”

Phân tích nhân vật Vũ Nương

II. Bài làm mẫu

Vẻ đẹp hoàn mĩ và số phận long đong của người phụ nữ Việt Nam luôn là đề tài lớn của các nhà văn, nhà thơ nước Nam ta thời trung đại. “Bà chúa thơ Nôm” Hồ Xuân hương có bài Bánh trôi nước, đại thi hào Nguyễn Du có tuyệt phẩm Truyện Kiều. Tiếp nối giữa hai người còn có tác giả Nguyễn Dữ với tác phẩm Truyền kỳ mạn lục. Trong tác phẩm ấy, có lẽ truyện Chuyện người con gái Nam Xương thể hiện rõ nét nhất đề tài trên thông qua nhân vật Vũ Nương – người phụ nữ tài sắc vẹn toàn nhưng có số phận bi thương.

Vũ Nương tên thật là Vũ Thị Thiết, là một người phụ nữ tài sắc vẹn toàn. Miêu tả nhan sắc của nàng, Nguyễn Dữ đã sử dụng những thành ngữ, từ ngữ đặc sắc: “thùy mị”, “nết na”, “tư dung tốt đẹp”… Qua đó, người đọc có thể thấy Vũ Nương rất xinh đẹp, không thua kém một người phụ nữ nào. Vũ Nương không chỉ đẹp về nhan sắc bên ngoài mà còn đẹp về tâm hồn, phẩm hạnh bên trong. Nàng đã tự chứng tỏ mình là người vợ thủy chung, son sắt, yêu chồng tha thiết. Biết Trương Sinh là người “đa nghi”, nàng đã rất mực “giữ gìn khuôn phép”, ý tứ để không khi nào phải nói nhau nặng lời. Điều đó có lẽ xuất phát từ mong muốn gìn giữ hạnh phúc gia đình sâu đắm. Phải chăng vì vậy mà ngày chàng ra trận, nàng đã nhắn nhủ: “…chỉ mong mang hai chữ bình yên trở về”? Khi chồng đi xa, nàng không lúc nào không thương nhớ, trông mong. Sử dụng chiếc bóng để đùa với con nhỏ, chắc nàng đã tự tưởng tượng có chồng ngồi bên cạnh hằng đêm để nguôi đi nỗi nhớ da diết. Nàng còn giữ gìn phậm hạnh trong trắng, như đã từng khẳng định “suốt ba năm giữ gìn một tiết”. Quả là một người vợ phẩm giá, tinh tế và thương chồng!

Xem thêm:  Thư (điện) gửi đến anh trai em vừa bảo vệ thành công luận án tiến sĩ ở nước ngoài

Loading...

Không chỉ là người vợ phẩm giá, Vũ Nương còn là một người mẹ hiền dâu thảo. Đối với mẹ chồng, nàng là người con dâu hiếu thảo; quan tâm, chăm sóc mẹ hết lòng. Người mẹ đau ốm, nàng săn sóc tận tình, chu đáo. Đến phút cuối, người mẹ đã viện cả “trời xanh” để minh chứng cho lòng hiếu thảo, tình nghĩa của con dâu. Mẹ chồng qua đời, nàng làm lễ tang, ma chay tế lễ chu tất vẹn toàn như chính cha mẹ thân sinh ra mình. Một cô con dâu như thế thì không thể chê vào đâu được. Vũ Nương đã vượt qua những định kiến “mẹ chồng, nàng dâu” từ xưa đến nay để sống chung, phụng dưỡng mẹ chồng, khiến tình cảm giữa họ gắn kết như ruột thịt. Hiếm có người con dâu nào được như nàng vậy! Ngoài mẹ già đáng kính, nàng còn là người mẹ yêu thương con thơ. Nàng đã tự mình sinh con và nuôi con khi chồng vắng nhà. Làm mẹ và làm cha, hai gánh nặng dường như đều đè lên một thân Vũ Nương. Sợ con thiếu hình bóng, tình thương của cha; nàng đã trỏ vào bóng mình và bảo đó là “cha Đản”. Vũ Nương đã tỏ ra mình là một người mẹ hiền song cũng rất tinh ý, chăm lo đầy đủ cho sự trưởng thành của con.

Mẹ hiền dâu thảo đã là một chuyện, mà việc trong ngoài nhà cửa còn là chuyện khác. Trương Sinh xa nhà, nàng quán xuyến mọi việc trong nhà, song song với việc nuôi dạy con nhỏ và phụng dưỡng mẹ già. Phải là một người phụ nữ đảm đang, kiên trì, có tâm, có ý mới hoàn thành tốt được như Vũ Nương. Vì việc nhà không phải ít và dễ, huống gì chỉ có mỗi một thiếu phụ đơn chiếc đảm đương!

Hiền lành và tình nghĩa, đó là những phẩm chất đẹp của Vũ Nương. Song bên cạnh đó, nàng cũng rất tự trọng và giàu lòng vị tha. Khi bị Trương Sinh nghi oan, nàng đã cố gắng phân trần, giải thích cho chồng hiểu. Hết lời với chồng nhưng vẫn không ích vào đâu, nàng đã tự vẫn ở bến Hoàng Giang. Hành động ấy, suy cho cùng là để nàng tự chứng minh mình trong sạch chứ không phải để trốn tránh tội tình. Khi gặp lại Phan Lang ở thủy cung, nàng vẫn rất tự trọng khi mong muốn được giải oan thông qua lời truyền từ Phan Lang đến Trương Sinh. Khi hiện về bên bến Hoàng Giang, nàng lại không hề trách móc Trương Sinh mà còn cảm nghĩa chàng đã lập đàn giải oan. Câu nói “Đa tạ tình chàng, thiếp chẳng thể trở về dương gian được nữa” nghe rất vị tha, thương cảm và nhung nhớ. Và rồi nàng từ từ biến mất. Nhưng nàng vẫn mãi là hình ảnh của người phụ nữ Việt Nam yêu chồng, thương con; mãi là tấm gương sáng cho phụ nữ Việt Nam noi theo.

Vũ Nương đẹp người đẹp nết như vậy nhưng nàng phải chịu bi kịch đau thương trong đời. Ví như Nguyễn Du đã từng viết:

“Trăm năm trong cõi người ta

Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau

Trải qua một cuộc bể dâu

Những điều trông thấy mà đau đớn lòng…”

Thật vậy, chính chiếc bóng mà nàng yêu dấu gọi là “cha Đản” đã khiến chủ nhân nó phải chịu cảnh bi thương. Một người mẹ muốn lo toan cho con chu toàn, thật không lấy gì làm sai trái! Ấy vậy mà qua một câu nói ngây thơ của bé Đản, Trương Sinh đã hiểu lầm nàng thất tiết và đuổi nàng đi. Về sau, dẫn đến nàng phải tự tử. Vậy là bao công sức dựng xây gia đình hạnh phúc của nàng đã như Dã Tràng lấp biển. Đau đớn và nuối tiếc thay! Chi tiết kì ảo cuối truyện phần nào cũng làm tăng bi kịch của nàng. Nàng được giải oan nhưng không thể ở bên mái ấm gia đình, vì nàng đã “cảm ơn đức Linh Phi” nên “không thể trở về dương gian được nữa”. Đến cuối cùng, hòn Vọng Phu vẫn hoàn hòn Vọng Phu. Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến bi kịch của nàng chính là chàng Trương Sinh. Chàng quá đa nghi, bộc trực và một phần cũng do sự ít học và tính gia trưởng của chàng. Song nguyên nhân sâu xa là do xã hội phong kiến thời bấy giờ. Đầu tiên, phép tắc “trọng nam khinh nữ” luôn được tôn sùng, tạo điều kiện cho Trương Sinh hống hách, hồ đồ. Tiếp theo, nguyên nhân chính yếu vẫn là do chiến tranh phi nghĩa bấy giờ. Nếu như không có chiến tranh thì vợ chồng Vũ Nương đã không xa nhau, đã không có hiểu lầm vô vị. Thiết nghĩ, với sự “giữ gìn khuôn phép” của Vũ Nương, vợ chồng sao có thể đến nỗi bất hòa? Từ đây, ta có thể thấy bi kịch của Vũ Nương cũng là bi kịch chung của phụ nữ thời phong kiến. Vì người phụ nữ luôn có số phận long đong lận đận:

Xem thêm:  Phân tích bài thơ Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ

“…Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn

 Mà em vẫn giữ tấm lòng son.”

(Trích Bánh trôi nước)

Vì chiến tranh thời trung đại cứ như miên man trường kì:

“…Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy

Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu”

(Trích Chinh phụ ngâm khúc)

Và có lẽ số phận của người phụ nữ xưa chỉ còn là hai câu thơ:

“Đau đớn thay, phận đàn bà

Lời rằng bạc mệnh khéo là lời chung…”

(Trích Truyện Kiều)

Nguyễn Dữ đã rất thành công trong việc xây dựng hình tượng nhân vật Vũ Nương để nói đến vẻ đẹp và cuộc đời của người phụ nữ xưa. Tác giả đã tô điểm rất nhiều vẻ đẹp thể cách cho nàng thông qua miêu tả hành động, độc thoại và đặc biệt là yếu tố đối thoại. Lời văn mang đậm sự bình dị và văn phong trung đại, kết hợp với điến tích phong phú làm bật lên vẻ đẹp tâm hồn của Vũ Nương. Nguyễn Dữ cùng khéo léo lồng ghép giữa yếu tố kì ảo và hiện thực cụ thể để làm tăng tính thực cho câu chuyện. Qua đó, làm cho vẻ đẹp và số phận của Vũ Nương thực hơn, dần đi đến tổng quát cho phụ nữ Việt Nam xưa.

Đọc truyện “Chuyện người con gái Nam Xương”, ta thấy nhân vật Vũ Nương có vẻ đẹp vẹn toàn, tốt cả “gỗ” lẫn cả “nước sơn” nhưng phải từng trải số phận bi thương, nghịch cảnh bi đát. Với tài viết văn và tình cảm của mình, Nguyễn Dữ đã thể hiện lòng đồng cảm sâu sắc của ông đến mọi phụ nữ Việt Nam xưa. Điều đó khiến truyện đã hay, nay lại “hiện thực” và “nhân đạo” hơn rất nhiều.

Nguyễn Đức Minh

Lớp 9/1 – Trường THCS Thủy Phương, Tx Hương Thủy, Thừa Thiên Huế

Phân tích nhân vật Vũ Nương trong Chuyện người con gái Nam Xương (dàn ý và bài làm chi tiết)
5 (100%) 1 đánh giá