Ngữ văn lớp 12

Phân tích đoạn 1 bài thơ Đất nước của Nguyễn Đình Thi (có dàn ý và bài làm chi tiết)

Phân tích đoạn 1 bài thơ Đất nước của Nguyễn Đình Thi (có dàn ý và bài làm chi tiết)

Dàn ý chi tiết

1. Mở bài

– tác giả: Nguyễn Đình Thi làm thơ từ những năm đều cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Thơ ông có bản sắc và giọng điệu riêng, vừa tự do phóng khoáng vừa hàm súc, sâu lắng suy tư có những tìm tòi theo xu hướng hiện đại về hình ảnh nhạc điệu.

– tác phẩm: một thi phẩm xuất sắc, tiêu biểu nhất cho sự nghiệp thơ ca của Nguyễn Đình Thi.

2. Thân bài

* 3 khổ đầu:

– “hương cốm mới” hình ảnh hương vị đặc trưng mùa thu Hà Nội

– tôi nhớ.. qua: hình ảnh hiện lên trong thực tại và cả tâm tưởng

– phố dài..may: khung cảnh thiên nhiên

– người ra đi…lại: hình ảnh người chiến sĩ hào hoa tạm xa Hà Nội

– sau lưng..đầy: hình ảnh vừa thực vừa ảo mang lưu luyến

– mùa thu thứ 2 ở chiến khu Việt Bắc

– tôi đứng..đồi: sự phấn khởi

* 2 khổ tiếp:

– điệp khúc: “của chúng ta” tâm thế chủ động, hăng say

– liệt kê: “những..”

– 3 câu thơ “nước chúng ta” cắt ngang thể hiện tâm thế chủ động làm chủ đất nước

– nước những người…vọng nói về: tiếng vọng thiêng liêng từ xa xưa thể hiện tiếng nói lịch sử mồ hôi xương máu cha ông.

– ôi…chảy máu: suy tư về đất nước

– dây…chiều: dấu ấn khốc liệt chiến tranh

– những đêm…người yêu: tâm trạng bồn chồn, xao xuyến

* Nghệ thuật:

– âm hưởng thơ hào hùng, thể thơ 6 chữ, tiết tấu nhanh, hình ảnh đậm chất anh hùng ca, chân thực

3. Kết bài

– Nêu suy nghĩ bản thân.

phan tich doan 1 bai tho dat nuoc - Phân tích đoạn 1 bài thơ Đất nước của Nguyễn Đình Thi (có dàn ý và bài làm chi tiết)

Phân tích đoạn 1 bài thơ Đất nước

Bài làm tham khảo

Nguyễn Đình Thi làm thơ từ những năm đầu cuộc kháng chiến chống thực dân Phám, thơ ổng có giọng điệu riêng, nó không chỉ tự do, phóng khoáng và hàm súc mà còn nặng những sâu lắng suy tư có những tìm tòi theo xu hướng hiện đại về hình ảnh và nhạc điệu. Trong đó Đất Nước là một thi phẩm xuất sắc tiêu biểu cho sự nghiệp của Nguyễn Đình Thi.

Xem thêm:  Tả về mùa hè đáng nhớ của em

Viết về Đất nước, Nguyễn Đình Thi đã đúc kết toàn bộ những suy ngẫm của mình, từ khi đất nước bắt đầu bước vào cuộc chiến đến những hành trình vượt lên đau thương rũ bùn đứng dậy và cả những hi vọng tươi sáng ở tương lai. Đó chính là cảm nhận suy ngẫm sâu sắc đi từ cụ thể đến khái quát.

Đầu tiên ông đã thể hiện cảm nhận của mình từ những hình ảnh hiện lên trong tâm tưởng tại mùa thu Hà Nội hình ảnh mùa thu xưa và mùa thu nay những hình ảnh đất nước đau thương, bất khuất và là niềm tự hào niềm tin son sắt vào tương lai tươi sáng của dân tộc.

 “Sáng mát…đã xa”

chỉ bằng vài chi tiết gợi tả tác giả đã thể hiện rõ nét không gian, thời gian cũng như màu sắc và hương vị của mùa thu. Trong không khí tuyệt đẹp đó hiện lên mùi hương đặc trưng là hương cốm mới và từ đó ông nhớ lại mùa thu trong kí ức.

Đó là mùa thu với những thiên nhiên và cảnh con người sinh động:

 “Sáng…Hà Nội
 ….
 sau lưng….rơi đầy”

 làn gió heo may thổi nhẹ mang theo cái lạnh đầu thu, nơi đó là hàng phố với lá vàng mùa thu rơi xao xác. Hình ảnh hiện lên thực đẹp và đầy mộng mơ, thu Hà Nội hiện lên như bức tranh với những đường nét mềm mại, màu sắc ấn tượng hài hòa.Và nổi bật lên là hình ảnh người chiến sĩ hào hoa ngày ra trận, anh ra đi không dám hẹn ngày ấy trở về, nhưng sẽ còn mãi những vấn vương yêu thương dành cho thu Hà Nội nhiều lắm.

Có thể nói đây là những câu thơ ấn tượng nhất trong bài, phản ánh tâm hồn tinh tế của Nguyễn Đình Thi dường như là nỗi buồn đan xen cùng sự luyến tiếc xao xuyến nhớ thương. Đặt tính từ xao xác trước hơi may thật sự đã diễn tả trọn vẹn đến nét đáng nhớ gió và âm thanh tiêu biểu cho thu Hà Nội.

Xem thêm:  Phân tích bản Tuyên ngôn Độc lập của Hồ Chí Minh

 “Mùa…rồi
  …

trong biếc…tha”

những hình ảnh mùa thu hiện lên mới bình dị quen thuộc dân dã làm sao, giữa khung cảnh thiên nhiên ấy hiện lên tâm trạng nhân vật phấn khởi và vui tươi. Từ tâm trạng của nỗi buồn phảng phấn thu xưa, nay đã trở lại niềm hòa bình  và cũng vì thế cái tôi trữ tình đã chuyển hóa thành cái ta và đã đại diện không chỉ cho bản thân mà còn cộng đồng nói lên niềm tự hào của mình. Đây cũng là cái mới của Nguyễn Đình Thi thổi vào thơ ca kháng chiến Việt Nam, từ một nỗi buồn phảng phất cũ thi nhân đã bằng đôi mắt mới nhìn ra phấn chấn và đầy niềm tin tưởng, từ đó thể hiện tình cảm yêu nước thiết tha gắn bó, niềm vui không chỉ trong tâm hồn người mà còn thổi vào trời đất.

"Trời…chúng ta


 những buổi ngày…về"

Đây là khổ thơ có nhịp điệu rộn ràng náo nức biết bao, đây là những hình ảnh thơ nối tiếp, bằng nghệ thuật lặp cấu trúc đã diễn tả những hình ảnh quấn quýt hòa quyện vào nhau đó là vẻ đẹp Việt Nam ngày độc lập, vang mãi trong lòng ta lời thơ tha thiết ta, chúng ta, thơm mát, bát ngát, phù sa…sau bao nhiêu tháng năm đằng đẵng nô lệ nay ta đã đứng lên làm chủ quê hương mình. Nhân vật trữ tình đã đứng ở vai một người tự chủ tự do và kiêu hãnh ngẩng cao đầu tự hào biết bao về non sông đất nước mình. Ấn tượng với chữ “nặng” không chỉ là diễn tả phù sa màu mỡ mà còn nặng về về dày lịch sử chảy như dòng sông suốt nghìn năm, và cũng còn là sự cuồn cuộn của dòng máu quật cường. Lời thơ vừa trầm lặng thiết tha, lại ngân vang rộn ràng vì lẽ đó.

“Nước chúng ta” ba từ giản dị mà chân thật và thiêng liêng làm sao, lời thơ như ca ngợi và tự hào biết mấy, đó như là chân lí bất di bất dịch. Đất nước ấy là nơi những con người hàng nghìn năm triệu triệu thế hệ chưa bao giờ chịu khuất phục. Và cũng vì thế tác giả như nghe thấy tiếng vọng về của lịch sử, của hàng triệu thế hệ cha ông đã liên tiếp đứng dậy đấu tranh, tiếng nói rì rầm đấu tranh tựa không bao giờ tắt. Câu thơ thật trang trọng và thiêng liêng, như lời nhắc nhở bảo vệ quê hương trong mỗi chúng ta.

Xem thêm:  Nhân vật Mị trong truyện "Vợ chồng A Phủ” là một thành công của Tô Hoài trong việc xây dựng con người thức tỉnh. Hãy chứng minh nhận định ấy?

 “Ôi những…máu

 bỗng …. Người yêu”

hình ảnh bom đạn chiến tranh dội lại trong kí ức tràn ngập khắp nơi, đạn bom quân thù trải khắp ánh hoàng hôn cũng như nhuộm màu máu đỏ gắt, những dàn thép gai của bọn giặc như phá nát khung cảnh bình dị quê hương ta. In đậm bóng dáng sự tàn phá, những chết chóc và cả mất mát không thể diễn tả hết bằng lời. Những hình ảnh mạnh tương phản với khổ thơ trên đã thể hiện một tâm thế đau thương, căm phẫn và xúc động sâu xa. Vì thế Nguyễn Đình Thi đã cảm nhận sâu sắc được tâm trạng tinh tế của những người lính ra trận, họ yêu quê hương, nhớ người yêu ra đi vì tình thương dành cho con người cho tổ quốc. Nhưng chính lúc đó đã hiện lên hình ảnh ánh mắt người yêu khiến họ trở nên bồi hồi xao xuyến.

Nói chung với đoạn 1 bài thơ Đất Nước đã cho ta cảm nhận và những rung động đẹp cùng mùa thu Hà Nội tâm thế kiêu hãnh vì tổ quốc ta. Và hơn thế cũng là những căm phẫn tột cùng của giặc ngoại xâm tàn phá vẻ đẹp quê hương. Đau thương và hi sinh diễn ra liên tiếp và đó là một hành trình tìm tới hạnh phúc tìm đến niềm tin tất thắng không biết ngừng nghỉ. Bằng một giọng điệu riêng cùng lời thơ hàm súc sâu lắng suy tư, nhạc điệu hình ảnh có những tìm tòi đã để lại trong lòng bạn đọc nhiều suy ngẫm cũng như những ấn tượng khó phai mờ .

Nguyễn Bích Ngọc

Lớp 12A1 – Trường THPT thị xã Nghĩa Lộ, Yên Bái