Ngữ văn lớp 11

Phân tích bài thơ Tôi yêu em của Pu-skin (dàn ý và bài làm chi tiết)

Phân tích bài thơ Tôi yêu em của Pu-skin (dàn ý và bài làm chi tiết)

Dàn ý chi tiết

1. Mở bài:

– Từ đề tài tình yêu dẫn dắt để giới thiệu tác giả, tác phẩm: Tình yêu đôi lứa là đề tài gửi gắm nhiều thương nhớ của muôn thuở thơ ca. Là thi sĩ hiếm ai không đôi lần bộc bạch lòng mình trong những cảm xúc riêng tư ấy và Pu – skin cũng vậy

– Nêu nội dung chính bài thơ: bài thơ thấm đượm một nỗi buồn nhưng đó là nỗi buồn trong sáng của một tâm hồn yêu chân thành, tha thiết. 

– Nêu cảm nhận chung

2. Thân bài:

*Điệp khúc: “Tôi yêu em”

– Nhấn mạnh cảm xúc

– Thâu tóm mạch cảm xúc chủ đạo của bài thơ

– Là lời bộc bạch, một lời thú nhận về tình cảm mà tác giả dành cho cô gái đồng thời cũng như một lời tự nhủ với lòng mình

* Cách xưng hô: tôi – em => gợi một chút gì đó vừa gần lại vừa xa

*Khổ 1: lời giã từ tình yêu không thành

"Tôi yêu em: đến nay chừng có thể

Ngọn lửa tình chưa hẳn đã tàn phai

Nhưng không để em bận lòng thêm nữa

Hay hồn em gợn bóng u hoài"

"có thể" hay "chưa hẳn": muốn từ giã mối tình đơn phương này nhưng lại cũng dè dặt khẳng định tình yêu trong mình chưa hoàn toàn lụi tắt

"nhưng" : đặt ở đầu câu thơ thứ ba lại miêu tả thêm về sự đấu tranh, mâu thuẫn trong tình cảm, cảm xúc của nhân vật trữ tình

không muốn người con gái ấy phải bận lòng hay tâm hồn "gợn bóng u hoài".

một tấm lòng vị tha

*Khổ 2:

"Tôi yêu em âm thầm không hi vọng 

Lúc rụt rè khi hậm hực lòng ghen

Tôi yêu em, yêu chân thành đằm thắm

Cầu em được người tình như tôi đã yêu em"

Tác giả đã từng phải trải qua đủ cung bậc cảm xúc của một mối tình đơn phương: đã từng đau khổ, dày vò, đã từng hậm hực trong lòng vì hờn ghen, đã từng đau lòng, thất vọng vì không được "em" đền đáp lại

Xem thêm:  Người ta thường nói, Nguyễn Tuân là một nghệ sĩ bậc thày. Anh (chị) hãy nêu lên và phân tích một vài yếu tố nghệ thuật nào đấy trong truyện Chữ người tử tù mà anh (chị) cho là đã đạt tới trình độ bậc thày

Kết cấu "lúc… khi.. " càng diễn tả thành thực và đậm nét hơn những khoảnh khắc trong tâm hồn của thi nhân khi yêu, một con người luôn đắm chìm trong đau khổ

Kết thúc bài thơ là một lời cầu nguyện chứa đựng nhiều tình ý .

+ Dù "tôi" không được "em" yêu nhưng vẫn cầu cho "em" gặp được người yêu "em" nhiều như "tôi đã yêu em"

+ Một chủ thể trữ tình đã vượt lên sự ích kỉ thông thường để gửi gắm vào người thứ ba và cầu mong người ấy có thể mang lại hạnh phúc cho "em"

+ Đồng thời ẩn chứa một sự nuối tiếc và kèm theo đó là một thái độ tự tin, có thể chẳng ai khác nữa ngoài anh.

* Khái quát nghệ thuật:

* Liên hệ mở rộng (có thể đan xen vào bài viết)

C. Kết bài:

– Khái quát lại nội dung tác phẩm

– Phát biểu cảm xúc cá nhân

phan tich bai tho toi yeu em - Phân tích bài thơ Tôi yêu em của Pu-skin (dàn ý và bài làm chi tiết)

Phân tích bài thơ Tôi yêu em

Bài làm tham khảo

Tình yêu đôi lứa là đề tài gửi gắm nhiều thương nhớ của muôn thuở thơ ca. Là thi sĩ hiếm ai không đôi lần bộc bạch lòng mình trong những cảm xúc riêng tư ấy và Pu – skin cũng vậy. Từ mối tình của nhà thơ với Ô – lê – nhi – a, người mà mùa hè năm 1829 Pu – skin đã cầu hôn nhưng không được chấp nhận, ông đã bày tỏ cảm xúc của mình qua bài thơ "Tôi yêu em":

"Tôi yêu em: đến nay chừng có thể 

……………….. ……………………………….

Cầu em được người tình như tôi đã yêu em"

Mở đầu bài thơ tác giả đã trực tiếp bày tỏ tình cảm của mình: Tôi yêu em và nó cũng trở thành điệp khúc của bài thơ, được nhắc tới ba lần. Một mặt là để nhấn mạnh cảm xúc mặt khác nó đã giúp thâu tóm mạch cảm xúc chủ đạo của bài thơ. Nó như một lời bộc bạch, một lời thú nhận về tình cảm mà tác giả dành cho cô gái đồng thời cũng như một lời tự nhủ với lòng mình. Cách xưng hô "tôi – em" mà không phải là "anh-em" gợi một chút gì đó vừa gần lại vừa xa. Đó cũng chính là sự mặc cảm, là khoảng cách trong tình yêu của ông. Sau lời giãi bày chân thành là lời giã từ tình yêu không thành:

Xem thêm:  Văn nghị luận - Giải thích câu tục ngữ: “Thất bại là mẹ thành công“

"Tôi yêu em: đến nay chừng có thể

Ngọn lửa tình chưa hẳn đã tàn phai

Nhưng không để em bận lòng thêm nữa

Hay hồn em gợn bóng u hoài"

Con người ấy có vẻ như muốn từ giã mối tình đơn phương này nhưng lại cũng dè dặt khẳng định tình yêu trong mình chưa hoàn toàn lụi tắt qua cách nói "có thể" hay "chưa hẳn". Thêm vào đó thì từ "nhưng" đặt ở đầu câu thơ thứ ba lại miêu tả thêm về sự đấu tranh, mâu thuẫn trong tình cảm, cảm xúc của nhân vật trữ tình. Nó chứng tỏ tình yêu của ông đối với người con gái kia là vẫn còn nhưng mặt khác lại không muốn người con gái ấy phải bận lòng hay tâm hồn "gợn bóng u hoài". Một chủ thể trữ tình đã dồn nén lại cảm xúc, suy nghĩ, tâm sự của mình. Con người ấy đã nguyện từ giã mối tình này không phải vì không còn yêu "em" hay cũng chẳng phải một lí do nào khác ngoài việc không muốn "em" phải nghĩ ngợi, u sầu… Bên cạnh lời gia từ thì ta còn thấy ở đó là một tình yêu tha thiết và chân thực. Vì yêu chân thành, yêu bằng cả trái tim nên chỉ muốn tâm hồn "em" luôn thanh thản, chỉ muốn những gì tốt đẹp nhất sẽ đến với "em". Toát lên từ con người ấy ta bắt gặp một tấm lòng vị tha.

Điệp ngữ "tôi yêu em" lại có tác dụng nối liền mạch cảm xúc:

"Tôi yêu em âm thầm không hi vọng 

Lúc rụt rè khi hậm hực lòng ghen

Tôi yêu em,  yêu chân thành đằm thắm

Cầu em được người tình như tôi đã yêu em"

Phải chăng nhân vật trữ tình đang hồi nhớ và kiểm nghiệm lại tình yêu của chính mình. "Em" biết không, "tôi đã yêu em". . Với kết cấu "lúc… khi.. " càng diễn tả thành thực và đậm nét hơn những khoảnh khắc trong tâm hồn của thi nhân khi yêu, một con người luôn đắm chìm trong đau khổ. Những lời thứ nhận chân thành ấy cũng có thể xem như lời khẳng định cho một tình yêu da diết.

Xem thêm:  "Vật chất” có làm nên con ngưòi bạn

Trong mạch thơ thì hai câu kết của bài thơ vừa tiếp nối một cách tự nhiên lại vừa mang đến một ấn tượng bất ngờ: 

“Tôi yêu em,  yêu chân thành đằm thắm

Cầu em được người tình như tôi đã yêu em"

"Tôi" luôn yêu "em" bằng một tình yêu chân thành, đằm thắm, sẵn sàng hi sinh tất cả vì "em" là những gì mà chủ thể trữ tình muốn gửi gắm đến người mình yêu. Kết thúc bài thơ là một lời cầu nguyện đáng để suy ngẫm. Không đơn thuần là một lời cầu nguyện mà trong đó còn chứa đựng nhiều tình ý khác. Dù "tôi" không được "em" yêu nhưng vẫn cầu cho "em" gặp được người yêu "em" nhiều như "tôi đã yêu em". Một chủ thể trữ tình đã vượt lên sự ích kỉ thông thường để gửi gắm vào người thứ ba và cầu mong người ấy có thể mang lại hạnh phúc cho "em". Đồng thời ẩn chứa một sự nuối tiếc và kèm theo đó là một thái độ tự tin, có thể chẳng ai khác nữa ngoài anh. 

"Tôi yêu em" là một bài thơ hấp dẫn người đọc ở tình cảm chân thành, ở tâm hồn trong sáng, nhân hậu. Dù đó là mối tình đơn phương, vô vọng. Bài thơ thấm đượm một nỗi buồn nhưng đó là nỗi buồn trong sáng của một tâm hồn yêu chân thành, tha thiết. 

Lê Thị Thư

Lớp 11A2 – Trường THPT Thái Ninh, Thái Thụy, Thái Bình