Ngữ văn lớp 12

Phân tích bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh (có dàn ý và bài làm chi tiết)

Phân tích bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh (có dàn ý và bài làm chi tiết)

Dàn ý chi tiết

1. Mở bài:

– Tác giả: mệnh danh nữ hoàng thơ tình, nhà thơ trẻ tiêu biểu trong phòng chống Mĩ

– Tác phẩm: sáng tác 1967, trong tập hoa dọc chiến hào

– Bài thơ: tác phẩm xuất sắc, chân thực, thể hiện sinh động cảm xúc của người phụ nữ khi yêu.

2. Thân bài:

Khổ 1+2: những cảm xúc, suy nghĩ về sóng và tình yêu của người phụ nữ trẻ:

– đối lập dữ dội >< dịu êm; ồn ào >< lặng lẽ

– “và” sự độc lập bổ sung hai trạng thái cảm xúc

– nhịp 2/3 đan xen bằng trắc tạo âm điệu

– sóng: chủ ngữ

– ngày xưa: quá khứ

– ngày sau: tương lai

– vẫn thế: không thay đổi

Khổ 3+4: nghĩ về sóng và cội nguồn của tình yêu đôi lứa

– điệp từ: em nghĩ + câu hỏi “nơi nào” “từ đâu” “khi nào” -> sự trắc trở, khát khao/

– cấu trúc đáp trước đến hỏi: sự bất lực

Khổ 5+6: nghĩ về sóng nỗi nhớ lòng chung thủy và niềm tin trong tình yêu:

– đối lập: dưới >< trên

– cách nói lạ hóa: mơ còn thức

– phương bắc/ nam: thể hiện sự xa cách

– nói ngược: xuôi bắc/ ngược nam: sự cách trở

– “về anh-1 phương” -> phương anh

Khổ 7+8+9: nghĩ về tình yêu, khát khao được dâng hiến, hi sinh trong tình yêu:

– đại dương: biểu tượng cuộc đời

– trăm ngàn con sóng: kiếp đời, cuộc tình

– “con nào chẳng tới bờ” niềm tin tình yêu đẹp sẽ đến được bến bờ hạnh phúc

– “cuộc đời” hữu hạn >< năm tháng: vô hạn ; biển >< mây => sự hữu hạn cuộc đời, tình yêu.

– “làm sao?” nghi vấn, câu hỏi thể hiện khát vọng cháy bỏng

– tan ra: hi sinh dâng hiến trong tình yêu.

 * Nghệ thuật:

– thể thơ ngũ ngôn

– nhịp thơ linh động

– giọng thơ bồi hồi, thiết tha, chân thành đằm thắm

 

3. Kết bài

Nêu suy nghĩ bản thân về bài thơ, khẳng định giá trị bài thơ.

Phân tích bài thơ Sóng

Bài làm tham khảo

Được mệnh danh là bà hoàng của thơ tình, Xuân Quỳnh đã góp vào dòng chảy văn học Việt Nam một tiếng nói độc đáo và tha thiết. Trong số đó không thể nhắc tới tác phẩm Sóng, thể hiện rất rõ giá trị, vẻ đẹp trong tâm hồn người phụ nữ đang yêu.

Bài thơ được sáng tác khi Xuân Quỳnh có chuyến thăm thực tế ở vùng biển Diêm Điền, gặp được sóng như tìm thấy tri tâm, tâm hồn mình. Vì vậy trong xuyên suốt bài thơ ta bắt gặp hai hình tượng sóng và em cứ quấn quýt cứ hòa quyện vào nhau. Hình ảnh “Sóng” chính là ẩn dụ cho em, cho những xúc cảm của trái tim em.

Với hai khổ thơ đầu  đã cho ta thấy những cảm xúc suy nghĩ về sóng và tình yêu của người phụ nữ trẻ:

Dữ dội và dịu êm

Ồn ào và lặng lẽ

Sông không hiểu nối mình

Sóng tìm ra tận bể

 

Ôi con sóng ngày xưa

Và ngày nay vẫn thế

Nỗi khát vọng tình yêu

Bồi hồi trong ngực trẻ

Loading...

Đối lập dữ dội và dịu êm, ồn ào và lặng lẽ trạng thái tương phản có thật của sóng, và đây cũng là cách Xuân Quỳnh mượn sóng diễn tả những mẫu thuẫn có thật trong trái tim mình. Từ và tạo ra sự bình đẳng để diễn tả những trạng thái cảm xúc song hành. Nếu sông là một không gian chật hẹp, thì bể lại là sự rộng hớn mênh mông hơn, tìm ra bể thoát khỏi sự nhỏ bé, đây cũng chính là hành trình của người con gái tìm ra bển tình yêu rông lớn, bao dung hơn cho mình. Thán từ ôi thể hiện sự ngạc nhiên vừa xúc động trước sự trường tồn tình yêu. Ngày xưa ngày nay dù tương lai hay quá khứ, thì tình yêu vẫn mãi tồn tại trong trái tim khát vọng trẻ.

Trước muôn trùng sóng bể

Em nghĩ về anh,em

Em nghĩ về biển lớn

Từ nơi nào sóng lên

 

Sóng bắt đầu từ gió

Gió bắt đầu từ đâu

Em cũng không biết nữa

Khi nào ta yêu nhau

Hình ảnh muôn trùng sóng bể như biểu tượng cuộc đời bao la rộng lớn, em nghĩ mang nặng suy tư, ưu tư, trật tự từ “anh,em” thể hiện nghĩ về người mình yêu trước. những câu hỏi tu từ dồn dập thể hiện một tâm trạng khao khát nóng vội cả tin với mong muốn tìm ra câu trả lời về tình yêu. Như sóng có nguồn từ gió, nhưng gió thì từ đâu? Và tình yêu của em cũng bắt đầu từ khi nào? Một sự hồn nhiên, trực giác đáng yêu.

Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

Ôi con sóng nhờ bờ

Ngày đêm không ngủ được

Lòng em nhớ đến anh

Cả trong mơ còn thức

 

Dẫu xuôi về phương bắc

Dẫu ngược về phương nam

Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh – một phương

Biện pháp đối lập lòng sâu và mặt nước, thể hiện nỗi nhớ bao trùm không gian và thời gian. Càng thiết tha, trăn trở, thì càng trân trọng nâng niu muốn níu giữ. Xuân Quỳnh thể hiện rất rõ qua “cả trong mơ còn thức” lạ hóa cách nói, nhưng lại thể hiện một tâm trạng sâu sắc nỗi nhớ ăn sâu vào tiềm thức.

Điệp từ dẫu thể hiện chắc chắn, cách kết hợp lạ xuôi bắc ngược nam diễn tả những trắc trở. Đây cũng chính là cách thể hiện sự thủy chung “nơi nào cũng nghĩ” tức là không gian thời gian đều hướng về anh.

Ở ngoài kia đại dương

Trăm ngàn con sóng đó

Con nào chẳng tới bờ

Dù muôn vời cách trở

 

Cuộc đời tuy dài thế

Năm tháng vẫn qua đi

Như biển kia dẫu rộng

Mây vẫn bay về xa

 

Làm sao được tan ra

Thành trăm con sóng nhỏ

Giữa biển lớn tình yêu

Để ngàn năm còn vỗ

Hình ảnh đại dương biểu tượng cuộc đời, trăm ngàn con sóng cũng như trăm ngàn kiếp người. Ý nói dù có cách trở, khó khăn thử thách, thì con người vẫn sẽ tìm thấy được bến bờ của mình. Như con sóng vẫn ngàn năm vỗ vào bờ cát. Đối lập cuộc đời với năm tháng, biển và mây, như nhấn mạnh sự hữu hạn của thời gian, kiếp người. Vì thế, Xuân Quỳnh đã chọn cách hi sinh, dâng hiến hết mình cho tình yêu, “tan ra” để được trường tồn, vĩnh hẵng và được sống mãi trong tình yêu của mình, như con sóng vỗ mãi vào bờ.

Bằng sử dụng thơ 5 chữ, giọng thơ đặc sắc, một cái tôi chân thành, đằm thắm, đã để lại cho bạn đọc nhiều suy nghĩ và cảm xúc. Cảm ơn Xuân Quỳnh, người đã góp một tiếng nói, một giọng thơ tuyệt đẹp vào dòng chảy văn học Việt Nam. Và dù năm tháng có trôi chảy vĩnh hằng, những vẫn thơ của bà vẫn còn mãi, cũng như Sóng, mãi mãi trường tồn bất diệt cùng tháng năm.

Nguyễn Bích Ngọc

Lớp 12A1 – Trường THPT thị xã Nghĩa Lộ, Yên Bái

Đánh giá bài viết

Từ khóa tìm kiếm:

  • dàn ý phân tích bài thơ sóng
  • dàn ý phân tích sóng