Ngữ văn lớp 9

Hướng dẫn soạn văn Chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới

Hướng dẫn soạn văn Chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới

I. Đọc – hiểu văn bản

1. Tác giả viết bài này trong thời điểm nào của lịch sử? Bài viết đã nêu vấn đề gì? Ý nghĩa thời sự và ý nghĩa lâu dài của vấn đề ấy

-Tác giả viết bài này và thời gian đầu năm 2001 khi thế giới bước vào thời khắc chuyển giao thế kỉ, đất nước ta đang tiếp bước công cuộc đổi mới từ cuối thế kỉ trước.

-Bài viết nêu lên vấn đề chuẩn bị những hành trang để bước vào thế kỉ mới

-Đây là một vấn đề có tính thời sự rất cao và mang ý nghĩa quyết định đến sự phát triển lâu hài, khả năng hội nhập của đất nước.

2. Những yêu cầu, nhiệm vụ hết sức to lớn và cấp bách đang đặt ra cho đất nước ta, cho thế hệ trẻ hiện nay là gì?

-Yêu cầu và nhiệm vụ: nhìn nhận những hạn chế để khắc phục và bắt kịp xu hướng của thời đại, đưa đất nước đi lên thoát khỏi đói nghèo, lạc hậu, đẩy mạnh phát triển kinh tế, công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước.

3. Hãy đọc lại cả bài và lập dàn ý theo trình tự lập luận của tác giả

Trình tự lập luận của tác giả:

-Chỉ ra sự cần thiết trong nhận thức của thế hệ trẻ về điểm mạnh, yếu của người Việt Nam.

-Phân tích các đặc điểm con người Việt Nam

+ Phân tích những điểm mạnh

+ Phân tích những điểm yếu

+ Phân tích những mặt đối lập

-Con người Việt Nam phải tự thay đổi, hoàn thiện để hội nhập toàn cầu.

4. Trong bài này, tác giả cho rằng: “Trong những hành trang ấy, có lẽ sự chuẩn bị bản thân con người là quan trọng nhất”. Điều đó có đúng không, vì sao?

-Nhận định của tác giả là hoàn toàn đúng. Bởi dù là máy móc hay các yếu tố hiện đại và tân tiến đến đâu cũng chỉ là sản phẩm do con người sáng tạo ra, không thể thay thế hoàn toàn con người. Trong nền kinh tế tri thức, vai trò của con người với sự nhạy bén vẫn quyết định sự phát triển của xã hội.

5. Tác giả đã nêu ra và phân tích những điểm mạnh, điểm yếu nào trong tính cách, thói quen của người Việt Nam ta? Những điểm mạnh, điểm yếu ấy có quan hệ như thế nào với nhiệm vụ đưa đất nước đi lên công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong thời đại ngày nay?

-Trí thông minh và sự nhạy bén trước cái mới có thể khiến chúng ta nhận thức được xu thế của thế giới nhưng thiếu kiến thức cơ bản và kém khả năng thực hành lại khiến chúng ta không thể thích ứng kịp với nền kinh tế mới.

-Đức tính cần cù, sáng tạo có thể tạp ra cái mới trong phương thức sản xuất nhưng lại thiếu tỉ mỉ và không coi trọng quy trình khiến cho quy mô sản xuất nhỏ bé.

-Sức mạnh đoàn kết và đùm bọc là điều đáng tự hào nhưng trong làm ăn lại đố kị nhau khiến cho giá trị đạo đức đi xuống, tính liên kết giảm bớt.

Loading...

-Thích ứng nhanh và dễ dàng hội nhập nhưng lại có thói khôn vặt trong kinh doanh khiến cho việc hội nhập bị cản trở.

6. Em đã học và đọc nhiều tác phẩm văn học và những bài học lịch sử nói về các phẩm chất truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam, con người Việt Nam. Những nhận xét của tác giả có gì giống và có điểm nào khác với những điều mà em đã đọc được trong các sách vở nói trên? Thái độ của tác giả như thế nào khi nêu những nhận xét này?

-Điểm giống: Tác giả cùng đưa ra những điểm mạnh, những phẩm chất tốt đẹp của con người Việt Nam, đó là thông minh, cần cù, sáng tạo và đoàn kết

-Điểm khác: tác giả chỉ ra và phê phán những điểm yếu, hạn chế trong con người Việt, đó là thói khôn vặt, kém thực hành, đố kị và không coi trọng quy trình.

-Tác giả đưa ra những nhận định này với thái độ hoàn toàn khách quan, chân thực và đúng đắn.

7. Trong văn bản, tác giả sử dụng nhiều thành ngữ, tục ngữ. Hãy tìm những thành ngữ, tục ngữ ấy và cho biết ý nghĩa, tác dụng của chúng

-Những câu thành ngữ, tục ngữ:

+ Nước đến chân mới nhảy

+ Liệu cơm gắp mắm

+ Bóc ngắn cắn dài

+ Trâu buộc ghét trâu ăn

-Những câu thành ngữ và tục ngữ mang tính chân thực và chính xác, đúc rút từ kinh nghiệm bao đời của thế hệ cha ông, vừa giúp cho bài viết sinh động, hấp dẫn lại dễ hiểu và gần gũi.

II. Luyện tập

1. Em hãy nêu những dẫn chứng trong thực tế xã hội và nhà trường để làm rõ một số điểm mạnh và điểm yếu của con người Việt Nam như nhận định của tác giả

-Con người Việt Nam rất thông minh: nhiều bạn học sinh đạt giải cao trong các kì thi quốc tế, nhiều nhà sáng chế với những phát minh hữu ích

-Con người Việt Nam đoàn kết và đùm bọc nhau: cứu giúp và ủng hộ đồng bào khó khăn, vùng chịu nhiều thiên tai.

-Con người Việt Nam có tính khôn vặt: chặt chém khách du lịch nước ngoài

-Người Việt Nam ý thức chung thấp: giữ vệ sinh công cộng kém

2. Em nhận thấy ở bản thân mình có những điểm mạnh và điểm yếu nào trong những điều tác giả đã nêu, và cả những điều tác giả chưa nói tới? Nêu phương hướng khắc phục những điểm yếu

-Điểm mạnh: thông minh, cần cù và đoàn kết, yêu thương mọi người

-Điểm yếu: thiếu tỉ mỉ, không coi trọng quy trình và kém khả năng thực hành

-Cách khắc phục: rèn luyện tính tỉ mỉ, kiên trì, tuân thủ theo quy trình và vận dụng những kiến thức được học vào thực tế hơn nữa.

Đánh giá bài viết